W podręcznikach do zarządzania wymienia się zwykle cztery style: autokratyczny, demokratyczny, liberalny i… no właśnie. Czwarty zależy od autora. Czasem dodają „transformacyjny”, innym razem „transakcyjny”. Nikt tak naprawdę nie wie, bo te podziały pochodzą z lat 40. ubiegłego wieku i sprawdzały się w fabrykach Forda, nie w projektach DevOps.
Ale wróćmy do tych czterech klasycznych.
Autokrata — wszyscy go nienawidzą, wszyscy czasem go potrzebują
Decyzje podejmuje jedna osoba. Szybko. Bez dyskusji. W kryzysie — gdy serwer leży, klient krzyczy, a zespół впадає w panikę — autokratyczny manager ratuje sytuację. Problem? Ludzie przy takim stylu długofalowo się wypalają. Albo uciekają. Developer, który nie może decydować o architekturze, po roku szuka nowej pracy.
Czy to oznacza, że autokracja jest zła? Nie. Oznacza, że nie da się nią zarządzać permanentnie — chyba że ktoś lubi rotację kadry co 18 miesięcy.
Demokrata goni własny ogon
Drugi styl: demokratyczny. Wszyscy mają głos. Decyzje podejmowane wspólnie. W teorii piękne — zespół się angażuje, czuje ownership, rośnie motywacja. W praktyce? Spotkania trwają dwa razy dłużej niż powinny. Każdy ma zdanie na temat nazewnictwa zmiennych. Projekt stoi, bo trzech seniorów nie może dojść do konsensusu w sprawie frameworka.
Demokratyczne zarządzanie działa — ale tylko wtedy, gdy ludzie są dojrzali, kompetentni i mają wspólny cel. Inaczej sypie się wszystko.
Laissez-faire — czyli „niech się dzieje co chce”
Styl liberalny to w zasadzie brak stylu. Manager daje pełną swobodę. Zespół sam decyduje o wszystkim: technologiach, architekturze, harmonogramie. Brzmi jak raj? Dla seniorów z 10-letnim stażem — tak. Dla juniora, który nie wie od czego zacząć — koszmar.
Ten styl wymaga jednego: ludzi, którzy nie potrzebują managera. A takich jest… mało.
A co z tym czwartym?
Zależy kogo zapytać. Jedni dodają styl transformacyjny — lider inspiruje, motywuje, zmienia kulturę organizacji. Inni mówią o transakcyjnym — nagrody za wyniki, kary za błędy. Jeszcze inni o coaching leadership albo servant leadership.
Prawda jest taka: w IT nikt nie zarządza jednym stylem przez cały czas. Dobry manager przełącza się między nimi — autokratą w kryzysie, demokratą przy planowaniu sprintu, liberałem wobec seniorów. To nie jest słabość. To umiejętność.
Więc może pytanie nie brzmi „który styl wybrać”, tylko „kiedy którego użyć”?
