W staroangielskim dialekcie Northumbrii słowo bisignes oznaczało anxiety. Niepokój. Zajętość przez coś, co cię gryzie. W XIV wieku wyewoluowało w busyness, opisujące stan bycia zajętym. Dopiero później, gdzieś w XVIII wieku, nabrało znaczenia, które dziś znamy: handel, przedsiębiorstwo, działalność gospodarcza.
Ciekawe, że w polskich działach IT jednego i drugiego używamy wymiennie. Mówimy business, a mamy na myśli busyness. Trzy sprinty z rzędu, 47 otwartych tasków w Jirze, 12 godzin dziennie przed monitorem. Ktoś pyta co robisz, odpowiadasz: zajęty jestem. W sensie: nie mam czasu. Nie w sensie: tworzę wartość.
Peter Drucker pisał w latach 50., że jedynym celem biznesu jest stworzenie i utrzymanie klienta. Nie: wyprodukowanie 200 stron dokumentacji. Nie: wzięcie udziału w 18 meetingach tygodniowo. Stworzenie czegoś, za co ktoś zapłaci, bo to rozwiązuje jego problem. Prosty test: jeśli przez miesiąc nikt poza tobą nie zauważy efektów twojej pracy, robisz busyness.
Fred Brooks pokazał to w 1975 roku w The Mythical Man-Month. Dodawanie ludzi do opóźnionego projektu opóźnia go jeszcze bardziej. Bo więcej ludzi to więcej spotkań, więcej koordynacji, więcej dokumentów, które nikt nie czyta. Więcej bisignes w pierwotnym znaczeniu: lęku, że coś się nie uda. I mniej business w znaczeniu Druckera: wartości dla kogokolwiek.
Widziałem zespół 15 osób, który przez kwartał wdrażał framework SAFe. Ceremonies, artifacts, roles. Pięknie to wyglądało w Confluence. Po trzech miesiącach okazało się, że klient nadal czeka na feature, o który prosił rok temu. Bo wszyscy byli zajęci robieniem rzeczy ważnych. Tylko nie dla niego.
Może właśnie dlatego staroangielskie bisignes przetrwało w naszym języku jako business. Bo łatwiej zmierzyć godziny niż rezultat. Łatwiej powiedzieć jestem zajęty niż przyznać, że przez tydzień nic sensownego nie zrobiłem. A najłatwiej udawać, że ruch to postęp, spotkanie to praca, a otwarte taski to dowód na produktywność. Chociaż to tylko anxiety pod inną nazwą.
Źródła
- Online Etymology Dictionary, “Business”, etymonline.com
- Drucker P., “The Practice of Management”, Harper & Row, 1954
- Brooks F.P., “The Mythical Man-Month”, Addison-Wesley, 1975
Zdjęcie: Vitaly Gariev / Pexels
